![](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgEe3vqLicN4Xi39YToDHAspDaQk4kOBLpX4V5u5iD0gIb7YbPgp94cTuL0n8UcaIFdW3IN5FSeu1Rn3TcZ0IpodtfyxzD3EbmTgemYqTbNeU8h93T1WB3InI2oBSKYwfHEsza-Sd1zzUIq/s280/IMG-20180411-WA0004.jpg)
“Mısır denince ilk akla gelen 3 kelime hangisidir?” diye sorduğumuz zaman, genelde alacağımız cevap şunlardır: Piramitler, Nil Nehri ve Kleopatra. Bense bunlara ek olarak, Kleopatra’dan ziyade ülkemizde pek de adı bilinmeyen, ama tarihsel açıdan tüm Mısır firavunları ve kraliçeleri arasında en önemlisi olarak addettiğim, Hatşepsut’u anmak ve sizlere anlatmak isterim. Peki, kimdir Hatşepsut? Neden bu kadar önemlidir?
Her şeyden önce o bir kadın firavundur. Böyle bir çırpıda söyleyince belki de gerçek önemi anlaşılmıyor olabilir çünkü, Mısır tarihinde 21 yıl hüküm süren tek kadın firavun O. Ünlü Ejiptolg (Antik Mısır bilimcisi) James Henry Brested’ın da dediği gibi, tarihte bilinen ilk ve en güçlü kadın yönetici Hatşepsut idi.
![](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgu4eKOZaG8UOMr0SKPxodpDAWefvxj3QLwYlPqNcNhslHnUVj58CH3NtP7Ahf9Q58fxo7nFCsN61CffMVYbK_Uk6svCOXU8ugAnh2sDjv9axKNng_bDkKZZD2rA93RZdg5_jbddFqU991F/s280/20161025_121800.jpg)
Şimdi, itirazları duyar gibiyim: “Peki ya Nefertiti?” “Ya Kleopatra?” Onlar, firavun değildiler, Kraliçeydiler. Hatşepsut ise tüm yetkiyi kendisinde toplamış çok güçlü ve gerçek bir Firavun idi ancak ölümünden hemen sonra, halefi olan üvey oğlu 3.Tutmosis ona ait ne kadar heykel, tasvir, yazıt varsa silinmesini ve yok edilmesini emretmiş ve diğer Mısır firavunları ya da kraliçeleri kadar tanınmasının önüne geçmiştir.
![](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEj99ZCEwSVrgRj9mV99x0exS55k-XxILlhYJuKTslLcdc5kv9mT8mSwtKB9KNL6SxtkNf054lUb9eRuygBEn5sOdIBlCG5zwLBtg3SVz8J8GApvYXcuyhxve7skGtbiOXMwcULgIbUk-YBD/s280/20180410_121557.jpg)
Peki, neden böylesi bir yolu seçmişti 3.Tutmosis? İsterseniz, hikâyeyi en baştan anlatalım. Antik Mısır’da aile içi evlilik, kardeşlerin birbiriyle evlenmesi dahi gayet olağan bir olguydu. Hatşepsut’un babası 1. Tutmosis ölünce, taht aslında oğlu olan 2. Tutmosis’e geçmişti. Ancak, antik Mısır’daki gelenek icabınca, Hatşepsut, kardeşi olan yeni kral 2.Tutmosis ile evlenmişti. Bu evlilikten her ne kadar bir çocukları olduysa da bu bir kız çocuğu idi. Hatşepsut’un kocası, Firavun 2. Tutmosis ölünce, yerine geçecek olan 3. Tutmosis henüz çok küçük bir çocuktu ve kendisi Hatşepsut’un hem yeğeni hem de kocasının haremindeki bir kadından olma üvey oğlu idi. İşte tam bu noktada Hatşepsut üvey oğlu ile bir anlaşma yapar; kendisi büyüyüp, ülkeyi idare edecek yaşa gelene kadar idareyi Hatşepsut ele alacaktır. Oğlan büyür ancak bu kez Hatşepsut ülkenin baş rahibi ile bir anlaşma yapmış ve idareyi tamamen ele geçirmiştir.
![](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjRksi_df9XpZTpYW__YkT3Js97vONiIDcEMkBz91wkoQPrZFxH1sZtc41S1o8Qb00TPwDfNrbK-JjJFavkgUmKBjW1JUANPb_oNBou51EI6OWmVPOFMsgPu2ZwKtcEMfw7A74AUloHRsVW/s280/20180410_121608.jpg)
Önemli ticaret yollarını ele geçirmiş, ekonomiyi canlandırmış ve ülkedeki zenginliği artırmıştır. Barışçı politikalar izleyerek sadece isyanları bastırmak maksadıyla kaba kuvvete başvurmuştur. Bu bolluk ve refah döneminde çok miktarda yapı inşa ettirmiştir. Karnak’ta inşa ettirdiği Maat sarayı ve diktirdiği obelisklerden daha da meşhur olanı hiç kuşkusuz Krallar Vadisinin doğusunda bulunan Deyr-ül Bahri’deki Hatşepsut tapınağıdır. Burada dikkatli gözlerle yapacağınız gezide Hatşepsut’un izlerinin üvey oğlu tarafından tarihten nasıl silinmeye çalışıldığını net olarak görebilirsiniz.
Firavunluk tamamen erkeğe has bir unvan olması sebebiyle Hatşepsut kendi görünümünü de erkekleştirmeye çalışmış, takma sakal kullanmıştır. O dönemde yapılan tasvirlerde Hatşepsut’un bu halini görmek gerçekten ilginç.
![](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEj_0rnlpNdABees3GSUb8gFt3kMg5nMauGY2Q2GXVWQts_BuevKYPKfxiocxLNdtfYgaJKSf0R4M8UkWs_fgK2vt7fXiGa7ajwBRHLvkFyymT-ffs1WB8Cm0eqvuYWzeWCLYHXX4eA-Tr2B/s280/20161025_120408.jpg)
Yine, her erkek firavun gibi Hatşepsut da doğum ve taht isimlerine sahiptir. Hatşepsut ismi doğum ismi olup, asil kadınların önde olanı manasına gelir. Babasının kendisini halefi olarak ilan ettiğini, doğumunun kutsal olduğunu ve Tanrı Amon’un bu kutsak doğuma vesile olduğunu iddia etmiş olması nedeniyle bir diğer ismi de Khunt Amon; yani Amon’a bağlı olan kişi anlamındadır. Taht ismi ise “Maat ka Ra”; yani “Ra’nın Adaleti”dir.
2007 yılında Krallar Vadisi’nde yapılan bir kazıda Hatşepsut’un mumyası bulunmuş olup, yapılan tomografi tetkikleri ve diğer arkeolojik araştırmalar neticesinde, öldüğünde 50 yaşında olduğu ve bir parfüm tutkunu olduğu tespit edildi.
Mısır’a yapacağınız gezinizde Luxor’da iseniz mutlaka Hatşepsut Tapınağını görmelisiniz. Yine, bir rivayete göre Anıtkabir’i planlayan mimar Emin Onat’ın bu tapınaktan ilham aldığı söylenir.
Yazı ve fotoğraflar:: Nezih Yılmaz
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder